Gjedde, sik og abbor fra Guovdageaineatnu / Hávga, čuovža ja vuosku Guovdageaineanus
(Foto: Svein Lund)

Guovdageainnu meahcceguovddáš / natursenter

Dyr i Guovdageaidnu og Finnmark – 2 – Fisker

Eallit Guovdageainnus ja Finnmárkkus – 2 – Guolit


Ørret og røye fra Čiegusjávri / Dápmot ja rávdu Čiegusjávrris
(Foto: Svein Lund)

Artsdatabanken har registrert 33 fiskeslag i Finnmark, derav 7 i Guovdageaidnu.
Artsdatabanken lea registreren 33 gullešlája Finnmárkkus, daid gaskkas 7 Guovdageainnus.

FISK - GUOLIT – PESCES

FERSKVANNSFISK - SÁIVAGUOLIT


Foto: Paula Simonsen

Foto: Svein Lund

Foto: Philipp Spillmann
Gjedde
Hávga
Esox lucius

Finnes i mange vann og elver.
Kan steikes, kokes, spises salta, tørka, røkt og som fiskekaker
Gávdno máŋgga jávrris ja jogas.
Sáhttá bassat, vuoššat, sáltet, goikkadit, suovastit ja ráhkadit gollegahkuid.

Sik
Čuovža
Coregonus lavaretus

Finnes i mange vann, unntatt helt nord i kommunen.
Spises stekt, kokt, salta, tørka, røkt.
Rogna kan steikes eller brukes til kaviar
Gávdno máŋgga jávrris Guovdageainnus, earret suohkana davimus oasis.
Sáhttá bassit, vuoššat, sáltet, suovastit. Meađđin sáhttá bassat dahje geavahit meađđenjuvddosii.

Lagesild
Máivi, reavas, roabát
Coregonus albula

Harr
Soavvil, hárri
Thymallus thymallus

Finnes i mange vann, mest nord og sørøst i kommunen.
Spises stekt, kokt og røkt.Gávdno jávriin ja jogain davvin ja lullinuortan Guovdageainnus.
Sáhttá bassit, vuoššat, suovastit.

Foto: Rolf Ante Hætta

Foto: Paula Simonsen

Foto: Svein Lund
Abbor
Vuoskku
Perca fluviatilis

Finnes i en mengde vann, mest i sørlige og østlige deler av kommunen.
Spises stekt uten skinn eller stekt på glør i skinnet.
Gávdno ollu jávrriin Guovdageainnus, erenoamážit lulde ja nuortan suohkanis.
Buoremus bassit čuoma haga dahje olles guoli dolas.
Ørret
Dápmut
Salmo trutta

Utbredt i mange vann, særlig østlige deler av kommunen. Har blitt satt ut i mange vann og elver og har spredd seg videre.

Kan steikes, kokes, saltes, røykes, graves eller rakes.

Gávdno máŋga jávrriin Guovdageainnus, erenoamážit nuortan. Lea biddjojuvvon máŋga jávriide ja jogaide ja lea leavvan viiddát.
Sáhttá bassit, vuoššat, sáltet, suovastit, lánastuhttit ja geasáidit.
Regnbueørret

Oncorhynchus mykiss

Satt ut i noen vann og elver.
Lea biddjon muhtin jogaide ja jávriide.
Røye
Rávdu
Salvelinus alpinus

Utbredt, mest i nordligere deler av kommunen.
Kan steikes, kokes, saltes, røykes, graves eller rakes.
Dábálaš Guovdageainnus, erenoamážit dávvin.
Sáhttá bassit, vuoššat, sáltet, suovastit, lánastuhttit ja geasáidit.

Foto: Rolf Ante Hætta
Lake
Njáhka
Lota lota

Finnes i en mengde vann over hele kommunen.
Kan spises stekt eller kokt. Leveren er fin, og tranen egner seg godt til skinnberedning og smøring av komager og skinntøy.
Gávdno máŋgga jávrris miehtá Guovdageainnu. Sáhttá vuoššat ja bassit. Vuoivvasis sáhttá ráhkadit lievssi mainna vuoidat sisttiid.
Trepigga stingsild
Šilla
Gasterosteus aculeatus

Ørekyte
Geađgenoarsa
Phoxinus phoxinus




Hvitfinnet steinulke
Geađgeáhkabiddu
Cottus gobio

Steinsmett
Gárggoáhkabiddu
Cottus poecilopus







ANADROME OG KATADROME FISK - ANADROMA OG KATADROMA GUOLIT

Sjøørret
Guvžá
Salmo trutta

Sjørøye
Valas
Salvelinus alpinus

Laks
Luossa
Salmo salar

Går opp i Anárjohka og Iešjohka helt øst i kommunen, Fra Altaelva når laksen bare til like nedafor kommunegrensa.
Spises stekt, kokt, røkt eller salta.
Guovdageainnus lea luossa dušše Anárjogas ja Iešjogas. Álttáeanus manná luossa dušše buođđui, Álttá bealde suohkanráji.
Sáhttá bassit, vuoššat, suovastit ja sáltet.
Ål
Ággaraš
Anguilla anguilla

SALTVANNSFISK - MEARRAGUOLIT

Ulke
Áhkabiddu
Myoxocephalus scorpius







Håkjerring
Áhkalakkis
Somniosus microcephalus

Havål
Áhpeaggaraš
Conger conger










Kveite
Bálddis
Hippoglossus hippoglossus

Blåkveite
Čáhppesbálddis
Reinhardtius hippoglossoides

Rødspette
sánddát
Pleuronectes plasessa

Skrubbe
Guorpmat
Platichtys flesus

Flekksteinbit
Dielkobuovla
Anarhichas minor

Gråsteinbit
Ránesbuovla
Anarhichas lupus

Blåsteinbit
Alitbuovla
Anarhichas denticulatus




Hyse
Diksu
Melanogrammus aeglefinus

Lange
Lággu
Molva molva

Lyr
Liirodorski
Polachius polachius

Brosme
Loahkka
Brosme brosme

Torsk
Dorski
Gadus morhua

Sei
Sáidi
Polachius virens







Breiflabb
Duorši
Lophius piscatorius

Makrellstørje
Dutna
Thunnus thunnus

Uer
Háhká
Sebastes marinus




Håbrann
Hoapmir
Lamna nasus

Brugde
Šuorjá
Cetorchinus maximus

Pigghå
Hoahkka
Squalus acanthias




Brisling
Reavas
Sprattus sprattus

Sild
Sallit
Clupea harengus

Rognkjeks/rognkall
Rundierpmis
Cyclopterus lumpus

Lodde
Šakša
Mallotus villotus

Tangsprell
Šákkoš
Pholis gunnellus

Tangstikling
Deabbošilla
Spinachia spinachia







Kilder / Gáldut

Gaup, Nils Ole: Davvi mearaid ja čázádagaid guolit ja njiččehasat. Čálliid Lágádus 2010.
Heggberget, Tor G.: Konsesjonsundersøkelser i Alta-Kautokeinovassdraget 1981-1983 : fisk. Direktoratet for jakt og ferskvannsfisk. 1984
Hesthagen, Trygve: Utbredelse av ferskvannsfisk, naturlige fiskesamfunn og fisketomme vatn i Troms og Finnmark. NINA oppdragsmelding 2004
Lukkari, Heikkiarmas: Sáivačázi guolit. Leavvedolgi 1/2 - 2001.
Soot-Ryen, T.: Bidrag til kjendskaben om Finmarkens ferskvandsfisker. Tromsø museums årshefter 1926

Dyr i Finnmark / Eallit Finnmárkkus

Pattedyr, krypdyr, amfibier / Njiččehasat, njoammut, rihcceeallit

Fisk / Guolit

Fugl / Lottit

Leddyr / Lađaseallit

Bløtdyr, nesledyr, pigghuder / Šliddaeallit, gaskalaseallit, biikanáhkágat